HIỆU QUẢ CỦA THAY HUYẾT TƯƠNG TRÊN CHỨC NĂNG GAN TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN SUY GAN CẤP, SUY GAN CẤP TRÊN NỀN MẠN

Tóm tắt

Mục tiêu nghiên cứu: Suy gan cấp (ALF) và suy gan cấp trên nền mạn (ACLF) có tỷ lệ tử vong cao. Điều trị thay huyết tương (TPE) trong ALF và ACLF là cầu nối để ghép gan hoặc một phần điều trị ở những bệnh nhân (BN) không đủ điều kiện để ghép gan. TPE là quá trình trong đó huyết tương của BN được thay thế bằng huyết tương người cho, loại bỏ nội độc tố, cytokine và các phân tử liên quan đến tổn thương (DAMPS)... Nghiên cứu nhằm xác định hiệu quả của TPE trong điều trị BN ALF hoặc ACLF. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Báo cáo hàng loạt ca, tiến cứu. 11 bệnh nhân ≥ 18 tuổi chẩn đoán suy gan cấp hoặc suy gan cấp trên nền mạn được điều trị với thay huyết tương tại khoa Hồi sức tích cực - Chống độc bệnh viện Nhân dân Gia Định từ đầu tháng 09/2023 - 09/2024. Kết quả: 11 BN; trong đó 4 (36,4%) ALF do thuốc, 1 (9,1%) ALF do nhiễm khuẩn huyết và 6 (54,5%) ACLF do viêm gan siêu vi B. Nữ có tỷ lệ 54,5%, tuổi trung bình là 55,6 ± 14 (năm). Tỷ lệ tử vong là 27,3% (3/11). Thời gian nằm viện có giá trị trung bình 20,2 ± 10,4 (ngày). Một BN phản vệ độ 1 do huyết tương tươi đông lạnh, không ghi nhận biến chứng nhiễm trùng hay chảy máu liên quan đến TPE... Đa số BN chiếm tỷ lệ 63,6% được TPE với 3 chu kì. Hầu hết BN được TPE với 1,5 thể tích huyết tương chuẩn, chỉ 1 BN được TPE với thể tích huyết tương cao. Hầu hết các xét nghiệm chức năng gan cải thiện sau quá trình TPE. AST, ALT trước khi TPE có giá trị trung bình lần lượt là 815,9 ± 495,8 (UI/L), 580,4 ± 416,7(UI/L); sau khi TPE có giá trị trung bình lần lượt là 216,7 ± 224,9 (UI/L), 146,3 ± 148,8 (UI/L). Men gan trước TPE giảm có ý nghĩ thông kê so với sau TPE với giá trị p lần lượt 0,001; 0,004. Đồng thời, bilirubin toàn phần, bilirubin trực tiếp giảm có ý nghĩa thống kê khi so sánh trước và sau TPE với số p lần lượt là 0,000; 0,001. INR trước TPE có giá trị trung bình là 3,0 ± 1,0, sau TPE có giá trị trung bình là 1,9 ± 1,0; sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p = 0,022. Tuy nhiên, không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi so sánh NH₃ trước và sau TPE với p > 0,05. Nghiên cứu ghi nhận toàn bộ kết quả xét nghiệm chức năng gan cải thiện có ý nghĩa thống kê sau TPE chu kỳ 1 với p < 0,05. Tuy nhiên, chỉ ghi nhận ALT, bilirubin toàn phần, bilirubin trực tiếp giảm có ý nghĩa thống kê khi so sánh trước và sau TPE chu kỳ 2 với số p lần lượt là: 0,031; 0,002; 0,002. Khi TPE chu kỳ 3, toàn bộ xét nghiệm chức năng gan không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa thống kê khi so sánh trước và sau TPE. Kết luận: TPE ở BN ALF hoặc ACLF giúp cải thiện xét nghiệm chức năng gan, từ đó cải thiện kết cục người bệnh.