KẾT QUẢ SỬ DỤNG NORADRENALIN VÀ EPHEDRIN DỰ PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ HẠ HUYẾT ÁP DO GÂY TÊ TỦY SỐNG Ở SẢN PHỤ MỔ LẤY THAI TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG NĂM 2024

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tụt huyết áp trong gây tê tủy sống để phẫu thuật lấy thai là biến chứng rất phổ biến, có thể gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho mẹ và thai nhi. Vì vậy, việc phòng ngừa và điều trị biến chứng này rất quan trọng. Thuốc vận mạch gần đây được đề nghị sử dụng để dự phòng tụt huyết áp trong gây tê tủy sống để phẫu thuật lấy thai là noradrenalin và ephedrin. Mục tiêu: Mô tả kết quả dự phòng hạ huyết áp của noradrenalin và ephedrin và mô tả kết quả điều trị hạ huyết áp của noradrenalin và ephedrin do gây tên tủy sống ở sản phụ mổ lấy thai. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu có so sánh. 100 sản phụ có chỉ định mổ lấy thai đồng ý gây tê tủy sống tuổi từ 18 – 35, ASA I, loại trừ các sản phụ có bệnh lý trong quá trình mang thai. Sản phụ được chia làm 2 nhóm mỗi là nhóm N (Noradrenalin) và nhóm E (Ephedrin), sau đó tiến hành gây tê tủy sống để phẫu thuật lấy thai và được dự phòng tụt huyết áp ngay khi gây tê tủy sống và điều trị tụt huyết áp bằng bolus ephedrin và noradrenalin theo liều tương ứng 5 mg (nhắc lại nhiều lần nếu cần nhưng không quá 30mg) và 50 µg. Sản phụ được theo dõi nhịp tim và huyết áp tại các thời điểm (Tr0,Tr1,T0, T1, T2.5,….T60, T75, Ts1,Ts2). Cả hai nhóm đều được ghi nhận về tỷ lệ tụt huyết áp, mức độ tụt huyết áp, các tác dụng không mong muốn ở mẹ và chỉ số APGAR của trẻ sơ sinh ở thời điểm 1 phút và 5 phút. Phân tích và xử lý số liệu trên phần mềm Microsoft Excel 2019, SPSS 22.0. Kết quả nghiên cứu: Việc giảm tụt huyết áp do gây tê tủy sống là đáng kể khi được dự phòng vận mạch ngay sau gây tê. Số lần tụt huyết áp và cần tiêm thuốc vận mạch ở nhóm N thấp hơn so với nhóm E (p < 0,05). Tổng lượng thuốc vận mạch trung bình đã dùng ở nhóm N là 91,4 ± 50.7 (50 - 150) μg, ở nhóm E là 12,5 ± 6,5 (5 - 30) mg. Thời gian khởi phát tác dụng nâng huyết áp ở nhóm N là 0,52± 0,04 phút thấp hơn ở nhóm E là 0,96 ± 0,06 phút (p < 0,05). Nhịp tim trung bình thấp hơn đáng kể ở nhóm N so với nhóm E (P < 0,05). Chỉ số APGAR của trẻ sơ sinh ở cả hai nhóm ở thời điểm 1 phút là từ 8 điểm trở lên và ở thời điểm 5 phút là từ 9 điểm trở lên. Kết luận: Ephedrin liều 5 mg và noradrenalin liều 50µg đều có tác dụng dự phòng và điều trị tụt huyết áp sau gây tê tủy sống để phẫu thuật lấy thai, tuy nhiên ở nhóm sử dụng noradrenalin thì nhịp nhanh ít gặp hơn và thời gian khởi phát nâng huyết áp nhanh hơn nhóm E. Cả hai nhóm dự phòng tụt huyết áp khi gây tê tủy sống ở nghiên cứu này không ảnh hưởng xấu tới chỉ số Apgar.