KHẢO SÁT HỆ VI MẠCH VÕNG MẠC VÙNG HOÀNG ĐIỂM TRÊN BỆNH NHÂN TẮC TĨNH MẠCH TRUNG TÂM VÕNG MẠC BẰNG OCT-A

Huỳnh Trọng Phát1,, Lê Đỗ Thùy Lan1, Đoàn Thị Hồng Hạnh1, Lê Quốc Tuấn1, Âu Tâm Hào2
1 Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch
2 Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình thái và định lượng của vùng vô mạch hoàng điểm (FAZ) và mật độ mạch máu (VD) trên OCT-A ở bệnh nhân tắc tĩnh mạch trung tâm võng mạc (CRVO) sau điều trị phù hoàng điểm. Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 34 bệnh nhân (34 mắt bệnh và 34 mắt lành đối bên) được chẩn đoán CRVO có phù hoàng điểm, đã hồi phục sau điều trị bằng thuốc anti-VEGF tại Bệnh viện Mắt TP. Hồ Chí Minh. Khám, sàng lọc bệnh nhân vào nghiên cứu. Thu thập các đặc điểm dịch tễ, lâm sàng bằng bảng câu hỏi, khám lâm sàng. Các chỉ số FAZ (diện tích, chu vi, đường kính lớn nhất, mức độ tròn, tỷ lệ trục) và mật độ mạch máu ở lớp mạch nông và sâu được đo trên ảnh OCT-A 3x3 mm² chụp bằng máy Cirrus HD-OCT 5000 (Carl Zeiss Meditec, Dublin, USA). Kết quả: Trên OCT-A, tổn thương thường gặp lần lượt là mở rộng NPA, mao mạch giãn ngoằn ngoèo, và gián đoạn ranh giới FAZ. Tại đám rối mao mạch nông (SCP), diện tích FAZ trung bình 0,44 ± 0,22 mm², chu vi 2,69 ± 0,68 mm, đường kính lớn nhất 0,91 ± 0,24 mm, mức độ tròn 0,73 ± 0,10, tỷ lệ trục 1,30 ± 0,19 và mật độ mạch máu 46,01% ± 5,76%. Tại đám rối mao mạch sâu (DCP), diện tích FAZ 0,81 ± 0,36 mm², chu vi 3,74 ± 0,83 mm, đường kính lớn nhất 1,17 ± 0,27 mm, mức độ tròn 0,70 ± 0,04, tỷ lệ trục 1,28 ± 0,12, và mật độ mạch máu 39,43% ± 7,03%. Các thông số FAZ và mật độ mạch máu ở cả hai lớp đều khác biệt có ý nghĩa thống kê so với mắt lành (p < 0,05). Phân tích tương quan cho thấy diện tích FAZ tại SCP và DCP tương quan thuận với thị lực logMAR (SCP: r = 0,591; DCP: r = 0,758; p < 0,001), trong khi mật độ mạch máu tương quan nghịch với thị lực (SCP: r = –0,648; DCP: r = –0,694; p < 0,001). Kết luận: Sau điều trị, bệnh nhân CRVO vẫn ghi nhận sự giãn rộng FAZ và giảm mật độ mạch máu ở cả lớp mạch nông và sâu. Diện tích FAZ và mật độ mạch máu có mối liên hệ với thị lực, cho thấy vai trò tiềm năng của OCT-A trong tiên lượng thị lực sau điều trị CRVO.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Song P, Xu Y, Zha M, Zhang Y, Rudan I. Global epidemiology of retinal vein occlusion: a systematic review and meta-analysis of prevalence, incidence, and risk factors. J Glob Health. Jun 2019;9(1):010427. doi:10.7189/jogh. 09.010427
2. Casselholmde Salles M, Kvanta A, Amren U, Epstein D. Optical Coherence Tomography Angiography in Central Retinal Vein Occlusion: Correlation Between the Foveal Avascular Zone and Visual Acuity. Invest Ophthalmol Vis Sci. Jul 1 2016;57(9):OCT242-6. doi:10.1167/iovs.15-18819
3. Caliskan NE, Dogan M, Caliskan A, Gobeka HH, Ay IE. Optical coherence tomography angiography evaluation of retinal and optic disc microvascular morphological characteristics in retinal vein occlusion. Photodiagnosis Photodyn Ther. Mar 2023;41:103244. doi:10.1016/j.pdpdt. 2022.103244
4. Sellam A, Glacet-Bernard A, Coscas F, Miere A, Coscas G, Souied EH. Qualitative and quantitative follow-up using optical coherence tomography angiography of retinal vein occlusion treated with anti-VEGF: Optical Coherence Tomography Angiography Follow-up of Retinal Vein Occlusion. Retina. Jun 2017;37(6):1176-1184. doi:10.1097/IAE.0000000000001334
5. Coscas F, Glacet-Bernard A, Miere A, et al. Optical Coherence Tomography Angiography in Retinal Vein Occlusion: Evaluation of Superficial and Deep Capillary Plexa. American journal of ophthalmology. Jan 2016;161:160-71 e1-2. doi:10.1016/j.ajo.2015.10.008
6. Battaglia Parodi M, Arrigo A, Antropoli A, et al. Deep Capillary Plexus as Biomarker of Peripheral Capillary Nonperfusion in Central Retinal Vein Occlusion. Ophthalmol Sci. Jun 2023; 3(2): 100267. doi:10.1016/j.xops.2022. 100267
7. Zhao XY, Zhao Q, Wang CT, et al. Central and Peripheral Changes in Retinal Vein Occlusion and Fellow Eyes in Ultra-Widefield Optical Coherence Tomography Angiography. Investigative ophthalmology & visual science. Feb 1 2024;65(2):6. doi:10.1167/iovs.65.2.6
8. Wons J, Pfau M, Wirth MA, Freiberg FJ, Becker MD, Michels S. Optical Coherence Tomography Angiography of the Foveal Avascular Zone in Retinal Vein Occlusion. Ophthalmologica. 2016;235(4):195-202. doi:10.1159/000445482
9. Winegarner A, Wakabayashi T, Hara-Ueno C, et al. Retinal microvasculature and visual acuity after intravitreal aflibercept in eyes with central retinal vein occlusion: An Optical Coherence Tomography Angiography Study. Retina. Oct 2018;38(10):2067-2072. doi:10.1097/ IAE.0000000000001828
10. Seknazi D, Coscas F, Sellam A, et al. Optical coherence tomography angiography in retinal vein occlusion: Correlations Between Macular Vascular Density, Visual Acuity, and Peripheral Nonperfusion Area on Fluorescein Angiography. Retina. Aug 2018;38(8):1562-1570. doi:10.1097/ IAE.0000000000001737.