KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU THẦN KINH XƯƠNG Ổ DƯỚI TRÊN HÌNH ẢNH CBCT Ở XƯƠNG HÀM DƯỚI NGƯỜI VIỆT

Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát hình dạng, đường đi, đường kính và mối tương quan của ống hàm dưới (OHD) với thành ngoài, thành trong và bờ dưới xương hàm dưới tại vùng răng cối lớn trên hình ảnh Cone Beam Computed Tomography (CBCT). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang mô tả được thực hiện trên 345 hình ảnh CBCT hàm dưới của bệnh nhân ≥18 tuổi đến khám và điều trị tại Khoa Răng Hàm Mặt, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. OHD được phân loại theo hình dạng đường đi trên mặt phẳng đứng dọc (loại A, B, C) và mặt phẳng ngang (dạng A1, A2). Ghi nhận sự hiện diện ống đôi OHD. Đường kính OHD được đo theo chiều trên dưới và ngoài trong. Các khoảng cách từ OHD đến chóp chân răng, thành ngoài, thành trong và bờ dưới xương hàm dưới được đo tại chóp chân gần và chân xa răng cối lớn thứ nhất (R6) và thứ hai (R7). Phân tích thống kê bằng SPSS 20 với mức ý nghĩa p < 0,05. Kết quả:Trên mặt phẳng đứng dọc, OHD chủ yếu thuộc loại C (67,10%), tiếp theo là loại B (24,20%) và loại A (8,70%), có sự khác biệt theo giới và theo bên. Trên mặt phẳng ngang, dạng A1 chiếm ưu thế (86,37%). Tỉ lệ hiện diện ống đôi OHD là 5,36%. Đường kính OHD tại vị trí lỗ hàm trung bình 4,48 ± 0,75 mm, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê theo giới và theo bên. Tại vùng răng cối lớn, OHD có xu hướng nằm gần thành trong hơn thành ngoài và nằm thấp hơn khi đi ra sau, đặc biệt tại chân xa R7, là vị trí nguy cơ cao đối với tổn thương thần kinh. Kết luận: OHD có sự biến thiên đáng kể về hình dạng và vị trí không gian, trong khi đường kính tương đối ổn định. Đánh giá OHD bằng CBCT, đặc biệt tại vùng răng cối lớn hàm dưới, là cần thiết để lập kế hoạch điều trị chính xác và giảm thiểu nguy cơ biến chứng thần kinh.