MỐI LIÊN QUAN GIỮA ALBUMIN VÀ HOMOCYSTEIN HUYẾT THANH VỚI HỘI CHỨNG LỖ LỌC SHRUNKEN (SPS)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Mức lọc cầu thận ước tính dựa trên creatinine có thể bị sai lệch bởi các yếu tố ngoài thận. Cystatin C cung cấp phương pháp ít bị nhiễu hơn. Thuật ngữ “Shrunken Pore Syndrome (SPS)” đặc trưng bởi sự giảm lọc chọn lọc các phân tử có kích thước trung bình và có liên quan mạnh đến tử vong tim mạch. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố sinh hoá có liên quan đến sự chênh lệch giữa hai phương pháp ước tính eGFR trong hội chứng lỗ lọc Shrunken tại Việt Nam.
Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 233 bệnh nhân bệnh thận mạn tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cơ sở 2. Bốn mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích các biến số: chênh lệch mức lọc (diffcreacys = eGFRcrea - eGFRcysC), khác biệt eGFR (khi |diffcreacys| >= 15), tỷ lệ mức lọc (eGFRcysC/eGFRcrea), và tình trạng SPS (định nghĩa là eGFRcysC/eGFRcrea < 0,7). Các biến độc lập bao gồm giới tính, tuổi, albumin huyết thanh, homocysteine, LDL-C, HbA1c và BMI. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Stata.
Kết quả: Nữ giới có tỷ lệ eGFRcysC/eGFRcrea thấp hơn đáng kể so với nam giới ( = -0,103, p < 0,001). Tuổi cao làm tăng nguy cơ co lại của lỗ lọc ( = -0,0026, p < 0,05). Nồng độ albumin huyết thanh cao liên quan đến việc tăng tỷ lệ eGFRcysC/eGFRcrea ( = 0,138, p < 0,001) và giảm diffcreacys ( = 5,51, p = 0,001). Homocysteine có liên quan đến chênh lệch mức lọc diffcreacys (OR = 0,92, p < 0,05), trong khi LDL-C cho thấy mối liên quan yếu với tỷ lệ mức lọc ( = 0,0006, p < 0,05).
Kết luận: Sự khác biệt giữa hai phương pháp ước tính eGFR có thể phản ánh tình trạng bệnh lý tại màng lọc hơn là sai số tính toán đơn thuần. Nữ giới và người cao tuổi là những nhóm đối tượng nhạy cảm với SPS. Albumin và homocysteine huyết thanh có thể đóng vai trò là yếu tố liên quan đến sự hiện diện của hội chứng lỗ lọc Shrunken. SPS có thể giải thích rủi ro tim mạch tăng cao thông qua sự tích tụ các protein thúc đẩy xơ vữa. Do đó, cả hai chỉ số eGFR cần được đánh giá đồng thời trên nhóm bệnh nhân nữ và người cao tuổi để tránh bỏ sót các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn.
Từ khóa
Shrunken Pore Syndrome (SPS), chênh lệch mức lọc, creatinine, cystatin C.
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. P. B. Mark et al., “Global, regional, and national burden of chronic kidney disease in adults, 1990–2023, and its attributable risk factors: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023,” The Lancet, vol. 406, no. 10518, pp. 2461–2482, Nov. 2025, doi: 10.1016/S0140-6736(25)01853-7.
3. A. S. Levey et al., “A New Equation to Estimate Glomerular Filtration Rate,” Ann. Intern. Med., vol. 150, no. 9, pp. 604–612, May 2009, doi: 10.7326/0003-4819-150-9-200905050-00006.
4. X. Liu et al., “Non-GFR Determinants of Low-Molecular-Weight Serum Protein Filtration Markers in CKD,” American Journal of Kidney Diseases, vol. 68, no. 6, pp. 892–900, Dec. 2016, doi: 10.1053/j.ajkd.2016.07.021.
5. H. Zhou, M. Yang, X. He, and N. Xu, “eGFR, cystatin C and creatinine in shrunken pore syndrome,” Clinica Chimica Acta, vol. 498, pp. 1–5, Nov. 2019, doi: 10.1016/j.cca.2019.08.001.
6. Z. Wu, L. Wang, Y. Li, Y. Yao, and R. Zeng, “Shrunken Pore Syndrome Is Associated with Renal Function Decline in Female Patients with Kidney Diseases,” Biomed Res. Int., vol. 2022, no. 1, Jan. 2022, doi: 10.1155/2022/2177991.
7. K. Kalantar-Zadeh, T. A. Ikizler, G. Block, M. M. Avram, and J. D. Kopple, “Malnutrition-inflammation complex syndrome in dialysis patients: causes and consequences,” American Journal of Kidney Diseases, vol. 42, no. 5, pp. 864–881, Nov. 2003, doi: 10.1016/j.ajkd.2003.07.016.
8. M. Suliman et al., “The reverse epidemiology of plasma total homocysteine as a mortality risk factor is related to the impact of wasting and inflammation,” Nephrology Dialysis Transplantation, vol. 22, no. 1, pp. 209–217, Oct. 2006, doi: 10.1093/ndt/gfl510.