NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH NHIỄM VÀ GIÁ TRỊ THANG ĐIỂM CENTOR CẢI TIẾN TRONG CHẨN ĐOÁN NHIỄM LIÊN CẦU NHÓM A Ở TRẺ VIÊM HỌNG CẤP TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2025-2026

Đoàn Long Vinh1, Nguyễn Đức Trí2, Trần Đỗ Hùng1,
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes) là vi khuẩn gram dương gây viêm họng cấp chiếm khoảng 15-30% các trường hợp ở trẻ em từ 5-15 tuổi và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như thấp tim, thấp khớp và viêm cầu thận cấp...Thang điểm Centor cải tiến (McIsaac) là công cụ dự đoán khả năng nhiễm liên cầu nhóm A dựa trên các tiêu chí lâm sàng, góp phần hỗ trợ quyết định sử dụng kháng sinh hợp lý và hạn chế tình trạng đề kháng kháng sinh của vi khuẩn. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, tỉ lệ nhiễm và giá trị chẩn đoán của thang điểm Centor cải tiến trong chẩn đoán liên cầu nhóm A ở trẻ em viêm họng cấp tại Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ 2025-2026. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 170 trẻ được chẩn đoán viêm họng cấp đến khám tại Bệnh viện Nhi Đồng thành phố Cần Thơ từ tháng 9/2025 đến tháng 3/2026. Kết quả: Tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 5,50 ± 3,05 tuổi, với tỷ lệ nuôi cấy dương tính là 12,9%. Các triệu chứng lâm sàng sốt >38°C (48,2%), amidan phù nề/xuất tiết (26,5%) có ý nghĩa thống kê với kết quả nuôi cấy phân lập dương tính (p < 0,05), trong khi giới tính (55,3% là nữ), hạch cổ trước sưng đau (27,1%) và triệu chứng ho khan/chảy mũi trong (45,9%) không có mối liên quan (p > 0,05). Thang điểm Centor cải tiến cho khả năng dự đoán tốt với AUC = 0,774 với ngưỡng cắt ≥3 đạt độ nhạy 77,3% và độ đặc hiệu 73,0%. Kết luận: Viêm họng cấp do liên cầu có mối liên quan đáng kể với các triệu chứng như sốt > 38°C và amidan phù nề/ xuất tiết. Tại điểm cắt điểm Centor 3 điểm có giá trị tiên đoán viêm họng cấp do liên cầu nhóm A cao nhất với độ nhạy 77,3% và độ đặc hiệu 73,0%.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế (2015), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, Quyết định số 5643/QĐ-BYT.
2. Nguyễn Thị Diễm, Trần Phan Chung Thuỷ (2024), “Giá trị thang điểm centor cải tiến trong chẩn đoán viêm họng cấp do liên cầu khuẩn beta nhóm A”, Tạp chí Y học Việt Nam, 540(3).
3. Aalbers Jolien, Kirsty K O'Brien, Wai-Sun Chan, et al (2011), “Predicting streptococcal pharyngitis in adults in primary care: a systematic review of the diagnostic accuracy of symptoms and signs and validation of the Centor score”, BMC medicine, 9, 1-11.
4. Avire Nelly Janira, Harriet Whiley, Kirstin Ross (2021), “A review of Streptococcus pyogenes: public health risk factors, prevention and control”, Pathogens, 10(2), 248.
5. McIsaac W., David. White, David. Tannenbaum, et al (1998), “A clinical score to reduce unnecessary antibiotic use in patients with sore throat”, Cmaj, 158(1), 75-83.
6. Tadesse Molla, Yohanes Hailu, Sirak Biset, et al (2023), “Prevalence, antibiotic susceptibility profile and associated factors of group A Streptococcal pharyngitis among pediatric patients with acute pharyngitis in Gondar, Northwest Ethiopia”, Infection and Drug Resistance, 1637-1648.
7. Taya Usama, Mai Abonewair, Amal Hosni, et al (2024), “Assessing the Diagnostic Accuracy and Validity of the Mcisaac Modified Centor Score in Predicting Group A Beta Hemolytic Streptococcal Pharyngitis in A Trial to End Antibiotic Abuse in Children”, SVU-International Journal of Medical Sciences, 7(2), 767-777.
8. Thacharodi Aswin, Saqib Hassan, Avadh Vithlani, et al (2025), “The burden of group A Streptococcus (GAS) infections: The challenge continues in the twenty-first century”, iScience, 28(1).