ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY VÀ ỨNG DỤNG CỦA BỘ CÂU HỎI IPAQ-SF TRONG ĐO LƯỜNG HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC Ở NGƯỜI CAO TUỔI CÓ THOÁI HÓA KHỚP GỐI
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mở đầu: Thoái hóa khớp gối là bệnh lý cơ xương khớp phổ biến ở người trưởng thành và người cao tuổi, đặc trưng bởi đau mạn tính, hạn chế vận động và suy giảm chức năng. Bệnh có xu hướng gia tăng theo tuổi và thường liên quan đến các yếu tố như thừa cân, béo phì và lối sống ít vận động, từ đó ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Trong thực hành lâm sàng, đánh giá hoạt động thể lực đóng vai trò quan trọng trong theo dõi và quản lý người bệnh. Bộ câu hỏi Bảng câu hỏi hoạt động thể lực quốc tế – phiên bản ngắn (IPAQ–SF) được sử dụng rộng rãi nhờ tính đơn giản và khả năng ước tính mức tiêu hao năng lượng, tuy nhiên tại Việt Nam vẫn còn thiếu các nghiên cứu đánh giá độ tin cậy trên nhóm người cao tuổi có thoái hóa khớp gối. Vì vậy, nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá độ tin cậy của IPAQ–SF trên đối tượng này, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho ứng dụng trong thực hành và nghiên cứu.
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm xác định độ tin cậy của bộ câu hỏi IPAQ–SF trên người cao tuổi có thoái hóa khớp gối tại cộng đồng năm 2025 thông qua đánh giá độ ổn định và tính nhất quán của công cụ. Cụ thể, nghiên cứu sử dụng hệ số tương quan nội lớp (ICC) để đánh giá độ tin cậy lặp lại, Cronbach’s Alpha để kiểm tra tính nhất quán nội bộ, đồng thời mô tả thời gian và mức tiêu hao năng lượng hoạt động thể lực dựa trên IPAQ–SF.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trên 110 người cao tuổi có thoái hóa khớp gối (12 nam, 98 nữ), tất cả đều đáp ứng tiêu chuẩn chẩn đoán của NICE. Theo tiêu chuẩn này, thoái hóa khớp gối được xác định khi người bệnh có đau khớp liên quan đến vận động, kèm không có cứng khớp buổi sáng hoặc cứng khớp buổi sáng kéo dài không quá 30 phút, và có biểu hiện đau cơ học tại khớp gối. Sau sàng lọc, các đối tượng được đánh giá bằng bộ câu hỏi IPAQ–SF và dữ liệu thu được được sử dụng cho các phân tích thống kê trong nghiên cứu.
Kết quả: Các đối tượng nghiên cứu chủ yếu thuộc nhóm 60–69 tuổi (48,2%) và 70–79 tuổi (45,8%), với BMI tập trung ở thừa cân (55,5%) và bình thường (40,9%), trong khi nhẹ cân và béo phì đều 1,8%. Về hoạt động thể lực IPAQ–SF, VPA trung bình 63,9 ± 222,1 phút/tuần (trung vị 0), MPA 636,0 ± 431,0 phút/tuần (trung vị 630), đi bộ 198,3 ± 199,4 phút/tuần (trung vị 140) và thời gian ngồi 163,2 ± 81,7 phút/ngày; số ngày tương ứng là VPA 0,9 ± 2,2, MPA 6,2 ± 2,1 và đi bộ 4,9 ± 3,0 ngày/tuần. Mức tiêu hao năng lượng lần lượt là VPA 511,6, MPA 3816,0 và đi bộ 654,5 MET-phút/tuần. Về độ tin cậy, ICC đạt cao ở VPA 0,98 (0,97–0,99), MPA 0,98 (0,97–0,99), thời gian ngồi 0,96 (0,93–0,98) và thấp hơn ở đi bộ 0,77 (0,59–0,87), tất cả p < 0,001; Cronbach’s Alpha đạt 0,688 với tương quan biến–tổng chủ yếu > 0,3 - cho thấy độ tin cậy nội bộ ở mức chấp nhận được.
Kết luận: Bộ câu hỏi IPAQ–SF cho thấy độ tin cậy tốt trên người cao tuổi có thoái hóa khớp gối và mức nhất quán nội bộ chấp nhận được. Đồng thời, công cụ này ghi nhận hiệu quả hoạt động thể lực, mô tả được thời gian vận động và mức tiêu hao năng lượng. Nhìn chung, IPAQ–SF phù hợp để đánh giá hoạt động thể lực ở nhóm đối tượng này.
Từ khóa
IPAQ–SF, Thoái hóa khớp gối, Hoạt động thể lực, Độ tin cậy thang đo
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Kolasinski, S.L., et al., 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation guideline for the management of osteoarthritis of the hand, hip, and knee. 2020. 72(2): p. 220-233.
3. Diu, V.T., et al., 21. Physical function evaluation in older patients with knee osteoarthritis. 2023. 173(12E13): p. 175-183.
4. Tsai, C.-H., Y. Liao, and S.-H.J.B.g. Chang, Cross-sectional association of physical activity levels with risks of sarcopenia among older Taiwanese adults. 2024. 24(1): p. 560.
5. Joseph, K.L., et al., Criterion validity of The International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF) for use in clinical practice in patients with osteoarthritis. 2021. 22(1): p. 232.
6. Tran, D.V., et al., Reliability and validity of the International Physical Activity Questionnaire–Short Form for older adults in Vietnam. 2013. 24(2): p. 126-131.
7. Ács, P., et al., Criterion validity and reliability of the International Physical Activity Questionnaire–Hungarian short form against the RM42 accelerometer. 2021. 21(Suppl 1): p. 381.