SỎI NIỆU QUẢN GIẢ HÌNH HẸP KHÚC NỐI BỂ THẬN - NIỆU QUẢN Ở TRẺ EM: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Hẹp khúc nối bể thận – niệu quản (UPJ) là nguyên nhân phổ biến nhất của thận ứ nước ở trẻ em. Sỏi matrix (sỏi không tăng tỷ trọng) hiếm gặp nhưng có thể gây hẹp UPJ thứ phát qua cơ chế viêm mạn tính, tạo nên bẫy chẩn đoán nguy hiểm khi giả hình tổn thương bẩm sinh.
Trình bày ca lâm sàng: Bé trai 5 tuổi được phát hiện thận trái ứ nước độ I năm 2022, theo dõi bảo tồn. Tháng 11/2023, bệnh nhi nhập viện cấp cứu vì nôn ói tái diễn, không ăn được, CRP 13,5 mg/L. Siêu âm: thận ứ nước độ II, giãn niệu quản đoạn gần 8,3mm. MSCT có tiêm thuốc cản quang: hình khuyết mô mềm 6×7mm tại niệu quản gần UPJ, dạng cắt cụt, không tăng tỷ trọng. Ngày 26/12/2023, phẫu thuật nội soi phúc mạc mở bể thận lấy sỏi kết hợp tạo hình UPJ kiểu Anderson-Hynes. Trong mổ ghi nhận sỏi matrix dạng bùn và niệu quản viêm nặng, xơ hóa, mất đàn hồi – xác nhận hẹp UPJ thứ phát do viêm mạn. Sau mổ 18 tháng (6/2025): bể thận còn giãn DAP 15mm nhưng bệnh nhi hoàn toàn không triệu chứng.
Kết luận: Sỏi không tăng tỷ trọng ở trẻ em có thể gây hẹp UPJ thứ phát do viêm xơ không hồi phục. Lấy sỏi đơn thuần có thể không đủ khi đã có hẹp xơ hóa; cần cân nhắc tạo hình UPJ kết hợp. Giãn bể thận tồn lưu sau mổ gợi ý biến đổi cấu trúc mạn tính hơn là thất bại phẫu thuật.
Từ khóa
sỏi không tăng tỷ trọng, hẹp khúc nối bể thận – niệu quản, tạo hình UPJ, nhi khoa, sỏi matrix
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Elawdy MM, El-Halwagy S, et al. A case of pure matrix ureteral stone: a rare type of urinary calculi that may be overlooked. Sultan Qaboos Univ Med J. 2018;18(4):e557-e559.
3. Psooy K, Pike JG, Leonard MP. Long-term followup of pediatric dismembered pyeloplasty: how long is long enough? J Urol. 2003;169(5):1809-1812.
4. Reicherz A, Eltit F, Almutairi K, et al. Ureteral obstruction promotes ureteral inflammation and fibrosis. Eur Urol Focus. 2023;9(2):371-380.
5. Scarcella S, Tiroli M, Torino G, et al. Combined treatment of ureteropelvic junction obstruction and renal calculi with robot-assisted laparoscopic pyeloplasty and laser lithotripsy in children. Int J Med Robot. 2021;17(3):e2246.
6. Stasinou T, Bourdoumis A, Masood J. Forming a stone in pelviureteric junction obstruction: cause or effect? Int Braz J Urol. 2017;43(1):13-19.
7. Tasian GE, Ross ME, Song L, et al. Annual incidence of nephrolithiasis among children and adults in South Carolina from 1997 to 2012. Clin J Am Soc Nephrol. 2016;11(3):488-496.
8. Värelä S, Omling E, Börjesson A, Salö M. Resolution of hydronephrosis after pyeloplasty in children. J Pediatr Urol. 2021;17(1):102.e1-102.e7.