KẾT QUẢ TRIỂN KHAI QUY TRÌNH SÀNG LỌC HAI BƯỚC TIỀN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG VÀ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG BẰNG ADA RISK SCORE TẠI CỘNG ĐỒNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả kết quả triển khai quy trình sàng lọc hai bước sử dụng ADA Risk Score kết hợp glucose huyết tương lúc đói (FPG) và HbA1c nhằm phát hiện tiền đái tháo đường và các trường hợp có xét nghiệm ở ngưỡng đái tháo đường trong cộng đồng.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện từ tháng 02/2026 đến tháng 06/2026 trên 363 người từ 35 tuổi trở lên đang sinh sống tại xã Vạn Xuân, tỉnh Hưng Yên. Tất cả đối tượng được đánh giá bằng ADA Risk Score. Người có điểm ≥5 được xem là nhóm nguy cơ cao; sau khi đánh giá tiêu chuẩn đủ điều kiện cho bước xét nghiệm, những người phù hợp được chỉ định FPG và HbA1c. Tình trạng glucose máu được phân loại theo ngưỡng xét nghiệm của ADA 2025.
Kết quả: Trong 363 người được sàng lọc, 112 người (30,9%) có ADA Risk Score ≥5. Trong 112 người nguy cơ cao, 15 người không đủ điều kiện do có tiền sử mắc đái tháo đường hoặc đang sử dụng corticoid; 97 người còn lại được chỉ định xét nghiệm và 61 người hoàn thành đồng thời FPG và HbA1c, tương ứng tỷ lệ hoàn thành 62,9%. Trong số 61 người hoàn thành xét nghiệm, 18 người (29,5%) có glucose máu bình thường, 26 người (42,6%) được phân loại tiền đái tháo đường và 17 người (27,9%) có kết quả xét nghiệm ở ngưỡng đái tháo đường. Tổng cộng 43/61 người (70,5%) có rối loạn glucose máu; số người cần thực hiện xét nghiệm để phát hiện một trường hợp rối loạn glucose là 1,42. FPG và HbA1c có mức đồng thuận trung bình (κ=0,45; p<0,001). Trong 26 trường hợp có FPG ở mức tiền đái tháo đường, 20 trường hợp có HbA1c vẫn ở mức bình thường.
Kết luận: Quy trình sàng lọc hai bước bằng ADA Risk Score giúp lựa chọn một nhóm có tỷ lệ rối loạn glucose máu cao để thực hiện xét nghiệm tiếp theo. FPG và HbA1c có mức đồng thuận trung bình, cho thấy hai xét nghiệm có thể nhận diện các nhóm đối tượng khác nhau. Các trường hợp có kết quả ở ngưỡng đái tháo đường cần được xác nhận theo quy trình chẩn đoán phù hợp.
Từ khóa
ADA Risk Score, tiền đái tháo đường, đái tháo đường, glucose huyết tương lúc đói, HbA1c, sàng lọc cộng đồng
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Tabák AG, Herder C, Rathmann W, Brunner EJ, Kivimäki M. Prediabetes: a high-risk state for diabetes development. Lancet. 2012;379(9833):2279–2290.
3. Duan D, Kengne AP, Echouffo-Tcheugui JB. Screening for Diabetes and Prediabetes. Endocrinol Metab Clin North Am. 2021;50(3):369–385.
4. Bang H, Edwards AM, Bomback AS, Ballantyne CM, Brillon D, Callahan MA, et al. Development and validation of a patient self-assessment score for diabetes risk. Diabetes Care. 2009;32(11):2135–2138.
5. Hoyer A, Rathmann W, Kuss O. Utility of HbA1c and fasting plasma glucose for screening of type 2 diabetes: a meta-analysis of full ROC curves. Diabet Med. 2018;35(3):317–322.
6. Nguyen Tran Huu Tuan, Lam Ai Lien, Nguyen Thi Truc Chi, Le Truong Vinh Phuc, Huynh Thanh Hau. Prevalence of pre-diabetes and its related factors at Hoc Mon General Hospital in 2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;544(2). doi:10.51298/vmj.v544i2.11933.
7. Lê Đình Tuân, Nguyễn Hữu Thông, Vũ Đình Chiến và cs. Nguy cơ đái tháo đường týp 2 theo thang điểm ADA ở đối tượng rối loạn lipid máu. Tạp chí Dược học Quân sự. 2024;49(3):158–167.
8. Hasandokht T, Joukar F, Maroufizadeh S, et al. Detection of high risk people for diabetes by American Diabetes Association risk score in PERSIAN Guilan cohort study. BMC Endocr Disord. 2023;23:12.
9. Harbuwono DS, Mokoagow MI, Magfira N, et al. ADA Diabetes Risk Test Adaptation in Indonesian Adult Populations: Can It Replace Random Blood Glucose Screening Test? J Prim Care Community Health. 2021;12:21501327211021015.
10. Ho-Pham LT, Nguyen UDT, Tran TX, et al. Discordance in the diagnosis of diabetes: comparison between HbA1c and fasting plasma glucose. PLoS One. 2017;12(8):e0182192.