NỒNG ĐỘ MALONDIALDEHYDE VÀ TỶ LỆ KYNURENINE/TRYPTOPHAN Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN GIAI ĐOẠN 3-4 ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA LONG AN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá nồng độ MDA, tỷ lệ Kyn/Trp ở bệnh nhân BTM giai đoạn 3–4; khảo sát mối liên quan của các chỉ dấu này với eGFR và đánh giá giá trị phân biệt của Kyn/Trp trong nhận diện BTM giai đoạn 3–4.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có đối chứng trên 42 bệnh nhân BTM giai đoạn 3–4 và 41 người khỏe mạnh, được tuyển chọn từ tháng 3/2025 đến tháng 3/2026 tại Bệnh viện Đa khoa Long An. MDA huyết tương, kynurenine và tryptophan được định lượng; tỷ lệ Kyn/Trp được tính từ nồng độ kynurenine/tryptophan. eGFR được tính theo công thức CKD-EPI 2021.
Kết quả: Nghiên cứu gồm 83 đối tượng, trong đó 42 bệnh nhân BTM giai đoạn 3–4 và 41 đối tượng chứng. Nồng độ MDA không khác biệt giữa hai nhóm (4,56 ± 1,52 so với 4,83 ± 1,61 µmol/L; p = 0,43). Ngược lại, nồng độ kynurenine và tỷ lệ Kyn/Trp cao hơn, trong khi tryptophan thấp hơn ở nhóm BTM so với nhóm chứng (đều p < 0,05). Tỷ lệ Kyn/Trp ở bệnh nhân BTM giai đoạn 4 cao hơn giai đoạn 3 (0,069 [0,052–0,092] so với 0,051 [0,042–0,067]; p = 0,012). Kynurenine và Kyn/Trp tương quan nghịch với eGFR (r = −0,48; p = 0,001 và r = −0,51; p < 0,001), trong khi MDA không có tương quan có ý nghĩa với eGFR (r = −0,12; p = 0,44). Phân tích ROC cho thấy AUC của Kyn/Trp là 0,870 (KTC 95%: 0,790–0,949; p < 0,001); mô hình kết hợp Kyn/Trp với tăng huyết áp có AUC 0,910 (KTC 95%: 0,836–0,984; p < 0,001).
Kết luận: Tỷ lệ Kyn/Trp tăng ở bệnh nhân BTM giai đoạn 3–4 và tăng theo mức độ suy giảm chức năng thận, đồng thời có tương quan nghịch mức độ trung bình với eGFR. Trong khi đó, MDA không khác biệt giữa nhóm BTM và nhóm chứng và không có mối liên quan có ý nghĩa với eGFR.
Từ khóa
Bệnh thận mạn, malondialdehyde, kynurenine, tryptophan, Kyn/Trp, eGFR
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Tucker PS, Dalbo VJ, Han T, Kingsley MI. Clinical and research markers of oxidative stress in chronic kidney disease. Biomarkers. 2013;18(2):103-115.
3. Schefold JC, Zeden JP, Fotopoulou C, von Haehling S, Pschowski R, Hasper D, et al. Increased indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO) activity and elevated serum levels of tryptophan catabolites in patients with chronic kidney disease: a possible link between chronic inflammation and uraemic symptoms. Nephrol Dial Transplant. 2009;24(6):1901-1908.
4. Tran TTX, Phan TMT, Pham TL, Nguyen THT, Phu TH. Evaluation of plasma malondialdehyde concentration and kynurenine/tryptophan ratio in patients with stage 3-4 chronic kidney disease. Tạp chí Y Dược Huế. 2024;14(6):47.
5. Mor A, Kalaska B, Pawlak D. Kynurenine Pathway in Chronic Kidney Disease: What’s Old, What’s New, and What’s Next? Int J Tryptophan Res. 2020;13:1178646920954882.
6. Pawlak D, Tankiewicz A, Mysliwiec P, Buczko W. Tryptophan metabolism via the kynurenine pathway in experimental chronic renal failure. Nephron. 2002;90(3):328-335.
7. Brekdar F, Khayat MI, Zrieki A. Plasma Kynurenine: A Promising Marker for the Assessment of Renal Functions. Int J Tryptophan Res. 2022;15:11786469221102093.
8. Liu JJ, Ching J, Wee HN, Liu S, Gurung RL, Lee J, et al. Plasma Tryptophan-Kynurenine Pathway Metabolites and Risk for Progression to End-Stage Kidney Disease in Patients With Type 2 Diabetes. Diabetes Care. 2023;46(12):2223-2231.