NỒNG ĐỘ APOLIPOPROTEIN A1, APOLIPOPROTEIN B, MỐI LIÊN QUAN VỚI MỨC LỌC CẦU THẬN ƯỚC TÍNH VÀ MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA NGƯỜI BỆNH THẬN MẠN CHƯA LỌC MÁU TẠI BỆNH VIỆN THẬN HÀ NỘI NĂM 2026

Ngô Trung Dũng1, , Ngụy Thị Điệp1, Phan Tùng Lĩnh1, Nguyễn Thị Vân Anh1, Trần Thu Trang1, Ngô Trường Giang2, Lê Ngọc Anh3, Nguyễn Thị Hoa4
1 Bệnh viện Thận Hà Nội
2 Học viện Quân y
3 Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội
4 Bệnh viện đa khoa Đức Giang

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Rối loạn chuyển hóa lipoprotein là một đặc điểm thường gặp ở người bệnh mắc bệnh thận mạn và có ý nghĩa trong bối cảnh nguy cơ tim mạch gia tăng ở quần thể này. Apo A1, Apo B và tỷ số Apo B/Apo A1 có thể cung cấp thêm thông tin về đặc điểm rối loạn lipoprotein bên cạnh các chỉ số lipid máu truyền thống. Tuy nhiên, dữ liệu về các chỉ số này và mối liên quan với chức năng thận ở người bệnh thận mạn chưa lọc máu tại Việt Nam còn hạn chế.


Mục tiêu: Khảo sát nồng độ Apolipoprotein A1, Apolipoprotein B, tỷ số Apo B/Apo A1, mối liên quan với mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) và một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở người bệnh bệnh thận mạn chưa lọc máu.


Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang thực hiện trên 236 đối tượng, gồm 140 người bệnh thận mạn chưa lọc máu được tuyển tại Bệnh viện Thận Hà Nội và 96 người khỏe mạnh tham gia hiến máu tình nguyện được tuyển tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, từ 01/01/2026 đến 31/08/2026.


Kết quả: Ở 140 người bệnh thận mạn chưa lọc máu, nồng độ trung vị Apo A1 và Apo B lần lượt là 1,405 g/L và 0,840 g/L; tỷ số Apo B/Apo A1 có trung vị là 0,627, đều cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm chứng (p<0,05). Apo A1 ở nhóm eGFR <60 mL/phút/1,73 m² thấp hơn nhóm eGFR ≥60 mL/phút/1,73 m² (1,390 so với 1,510 g/L; p=0,039); Apo B và tỷ số Apo B/Apo A1 không khác biệt có ý nghĩa thống kê. Không ghi nhận tương quan có ý nghĩa giữa eGFR và Apo A1, Apo B hoặc tỷ số Apo B/Apo A1 khi eGFR được phân tích dưới dạng biến liên tục. Apo A1 tương quan thuận với HDL-C, cholesterol toàn phần và LDL-C; Apo B tương quan thuận với cholesterol toàn phần, triglycerid và LDL-C; tỷ số Apo B/Apo A1 tương quan thuận với BMI, cholesterol toàn phần, triglycerid và LDL-C, tương quan nghịch với HDL-C (p<0,05).


Kết luận: Apo A1, Apo B và tỷ số Apo B/Apo A1 cao hơn có ý nghĩa thống kê ở người bệnh thận mạn chưa lọc máu so với người khỏe mạnh. Apo A1 tương quan với một số chỉ số lipid máu, trong khi Apo B và tỷ số Apo B/Apo A1 tương quan với một số chỉ số lipid máu và BMI; tuy nhiên, không ghi nhận tương quan có ý nghĩa giữa eGFR và các apolipoprotein khi phân tích eGFR dưới dạng biến liên tục.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Kovesdy CP. Epidemiology of chronic kidney disease: an update 2022. Kidney Int Suppl. 2022;12(1):7-11. doi:10.1016/j.kisu.2021.11.003
2. Goek ON, Köttgen A, Hoogeveen RC, Ballantyne CM, Coresh J, Astor BC. Association of apolipoprotein A1 and B with kidney function and chronic kidney disease in two multiethnic population samples. Nephrol Dial Transplant. 2012;27(7):2839-2847. doi:10.1093/ndt/gfr795
3. Lecamwasam A, Mansell T, Ekinci EI, Saffery R, Dwyer KM. Blood Plasma Metabolites in Diabetes-Associated Chronic Kidney Disease: A Focus on Lipid Profiles and Cardiovascular Risk. Front Nutr. 2022;9:821209. doi:10.3389/fnut.2022.821209
4. Mehta A, Shapiro MD. Apolipoproteins in vascular biology and atherosclerotic disease. Nat Rev Cardiol. 2022;19(3):168-179. doi:10.1038/s41569-021-00613-5
5. Xu Y, Liu B, Lin L, et al. The association of apolipoprotein B with chronic kidney disease in the Chinese population. Front Endocrinol. 2023;14:1083614. doi:10.3389/fendo.2023.1083614
6. Mazidi M, Webb RJ, Lip GYH, Kengne AP, Banach M, Davies IG. Discordance between LDL-C and Apolipoprotein B Levels and Its Association with Renal Dysfunction: Insights from a Population-Based Study. J Clin Med. 2022;11(2):313. doi:10.3390/jcm11020313
7. Lamprea-Montealegre JA, Sharrett AR, Matsushita K, Selvin E, Szklo M, Astor BC. Chronic kidney disease, lipids and apolipoproteins, and coronary heart disease: The ARIC Study. Atherosclerosis. 2014;234(1):42-46. doi:10.1016/j.atherosclerosis.2014.02.006
8. Dounousi E, Tellis C, Pavlakou P, Duni A, Liakopoulos V, Mark PB, et al. Association between PCSK9 Levels and Markers of Inflammation, Oxidative Stress, and Endothelial Dysfunction in a Population of Nondialysis Chronic Kidney Disease Patients. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2021:6677012. doi: 10.1155/2021/6677012.
9. Kwon S, Kim DK, Oh KH, et al. Apolipoprotein B is a risk factor for end-stage renal disease. Clin Kidney J. 2020;14(2):617-623. doi:10.1093/ckj/sfz186
10. Welsh C, Celis-Morales CA, Brown R, Mackay DF, Lewsey J, Mark PB, et al. Comparison of Conventional Lipoprotein Tests and Apolipoproteins in the Prediction of Cardiovascular Disease. Circulation. 2019. Aug 13;140(7):542-552. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.119.041149
11. Sniderman AD, Dufresne L, Pencina KM, Bilgic S, Thanassoulis G, Pencina MJ. Discordance among Apo B, non-high-density lipoprotein cholesterol, and triglycerides: implications for cardiovascular prevention. Eur heart J. 2024. Jul 12;45(27):2410-2418. doi: 10.1093/eurheartj/ehae258.