THỰC TRẠNG BỆNH THẬN MẠN Ở BỆNH NHÂN KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI KHOA KHÁM BỆNH B - BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh thận mạn (CKD) là gánh nặng y tế toàn cầu, ảnh hưởng khoảng 10% dân số, liên quan mật thiết đến tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Ở Việt Nam, ước tính có 8,7 triệu người trưởng thành mắc CKD nhưng tỉ lệ phát hiện sớm còn thấp. Việc khảo sát đặc điểm và các yếu tố liên quan đến CKD ở nhóm bệnh nhân ngoại trú cao tuổi có ý nghĩa quan trọng nhằm tăng cường tầm soát và quản lý. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ mắc CKD và phân tích các yếu tố liên quan trong nhóm bệnh nhân ngoại trú có nguy cơ cao, bao gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch xơ vữa, hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận mạn tại Khoa khám bệnh B, Bệnh viện Hữu Nghị. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang mô tả, thực hiện trên 712 bệnh nhân ngoại trú khám tại khoa Khám bệnh B, Bệnh viện Hữu Nghị (05/2024–02/2025). Chẩn đoán CKD dựa vào eGFR <60 ml/phút/1,73m² và/hoặc UACR ≥30 mg/g theo KDIGO 2024, với 2 lần xét nghiệm cách nhau ≥3 tháng. Kết quả: Có 712 bệnh nhân được đưa vào nghiên cứu, tuổi trung bình của bệnh nhân là 74,5 ± 7,2 tuổi, trong đó nhóm tuổi từ 65–80 chiếm đa số. Trong đó, tăng huyết áp và đái tháo đường là các bệnh đồng mắc thường gặp nhất chiếm tỉ lệ lần lượt là 86,2% và 39,9%. Bệnh nhân là nam giới chiếm 63%, nữ giới 37%. Tỉ lệ bệnh thận mạn là 19.1%. Có 5 yếu tố nguy cơ liên quan bệnh thận mạn bao gồm: tuổi > 65 (p < 0,01), HbA1c ≥ 7% (với p = 0,04), tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch xơ vữa (p < 0,01), số lượng thuốc HA đang điều trị (p < 0,01), số lượng thuốc đái tháo đường đang điều trị (p<0,01). Kết luận: Tỷ lệ bệnh thận mạn ở bệnh nhân ngoại trú có yếu tố nguy cơ cao tại Khoa Khám B, Bệnh viện Hữu Nghị là 19.1%.Các yếu tố nguy cơ chính liên quan chặt chẽ đến CKD gồm tuổi cao, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch xơ vữa. Đây là các nhóm cần ưu tiên sàng lọc và theo dõi định kỳ. Bệnh nhân CKD có xu hướng phải dùng nhiều thuốc hơn, đặc biệt là trong điều trị đái tháo đường và tăng huyết áp, phản ánh bệnh cảnh phức tạp và nhu cầu kiểm soát bệnh toàn diện tim mạch chuyển hoá.Kết quả nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của phát hiện sớm CKD và quản lý đa yếu tố để cải thiện tiên lượng cũng như tiến triển cho người bệnh.