NỒNG ĐỘ VITAMIN B12 SAU PHẪU THUẬT VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN UNG THƯ DẠ DÀY

Nguyễn Thị Quỳnh Châm1, Đinh Thị Thảo1, Đặng Thế Hưng2, Nguyễn Cẩm Thạch1,
1 Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
2 Đại học Y tế Công cộng

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá tình trạng vitamin B12 sau phẫu thuật ở bệnh nhân ung thư dạ dày (UTDD) và mối liên quan với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu trên 68 bệnh nhân UTDD điều trị tại Khoa Phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện TƯQĐ108 từ tháng 7/2025 đến tháng 10/2025. Định lượng vitamin B12 huyết tương bằng phương pháp miễn dịch điện hóa phát quang. Dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng được thu thập và phân tích mối liên quan với vitamin B12 sau phẫu thuật cắt dạ dày 1 tháng. Kết quả: Tỷ lệ giảm vitamin B12 sau phẫu thuật ở bệnh nhân UTDD là 19,1%. Giảm B12 có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với giai đoạn bệnh (p = 0,002), kích thước khối u (p = 0,055), mức độ xâm lấn u (p = 0,051) và tình trạng thiếu máu sau phẫu thuật (p < 0,001). Một số yếu tố làm tăng nguy cơ giảm B12 gồm: giai đoạn III–IV (OR = 14,4), số lượng hồng cầu/hemoglobin giảm (OR = 22,77 và 22). Kết luận: Giảm vitamin B12 là tình trạng thường gặp ở bệnh nhân UTDD sau phẫu thuật, đặc biệt ở nhóm giai đoạn tiến triển và kèm theo tỷ lệ thiếu máu cao hơn.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, Jemal A. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-263.
2. International Agency for Research on Cancer (IARC). GLOBOCAN 2022: Viet Nam Fact Sheet.
3. O’Leary F, Samman S. Vitamin B12 in health and disease. Nutrients. 2010;2(3):299–316.
4. Ao M, Awane M, Asao Y, Kita S, Miyawaki T, Tanaka K. High prevalence of vitamin B-12 deficiency before and early after gastrectomy in patients with gastric cancer. Asia Pac J Clin Nutr. 2023;32(2):275-281.
5. Bahardoust M, Mousavi S, Ziafati H, Alipour H, Haghmoradi M, Olamaeian F, Tayebi A, Tizmaghz A. Vitamin B12 deficiency after total gastrectomy for gastric cancer, prevalence, and symptoms: a systematic review and meta-analysis. Eur J Cancer Prev. 2024;33(3):208-216.
6. Hu Y, Kim HI, Hyung WJ, Song KJ, Lee JH, Kim YM, Noh SH. Vitamin B(12) deficiency after gastrectomy for gastric cancer: an analysis of clinical patterns and risk factors. Ann Surg. 2013;258(6):970-5.
7. Park SH, Eom SS, Lee H, Eom BW, Yoon HM, Kim YW, Ryu KW. Effect of Vitamin B12 Replacement Intervals on Clinical Symptoms and Laboratory Findings in Gastric Cancer Patients after Total Gastrectomy. Cancers (Basel). 2023; 15(20):4938.
8. Phạm Tuấn, A., Nguyễn Trường, K., & Nguyễn Thị Phương, A. Kết quả điều trị ung thư dạ dày bằng phẫu thuật kết hợp hoá chất trước mổ tại Bệnh viện K. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2025; 549(2).
9. Cavalcoli F, Zilli A, Conte D, Massironi S. Micronutrient deficiencies in patients with chronic atrophic autoimmune gastritis: A review. World J Gastroenterol. 2017;23(4):563-572.
10. Hines, J.D. et al. The hematologic complications following partial gastrectomy. The American Journal of Medicine, Volume 43, Issue 4, 555 – 569.
11. Mauermann ML, Staff NP. Peripheral Neuropathy: A Review. JAMA. 2025; 17.