ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC BỆNH NHÂN ĐAU SAU ZONA ĐIỀU TRỊ BẰNG BOTULINUM TOXIN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Đau sau Zona là biến chứng thường gặp của Herpes zoster, gây đau kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Điều trị nội khoa hiện nay còn nhiều hạn chế do tác dụng phụ khi sử dụng kéo dài. Botulinum toxin type A được xem là một lựa chọn điều trị tiềm năng.
Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm dịch tễ học bệnh nhân đau sau zona điều trị bằng Botulinum toxin
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca trên 10 bệnh nhân ≥18 tuổi bị đau sau zona kéo dài ≥3 tháng tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM (02/2025-10/2025). Bệnh nhân được tiêm BoNT-A với liều trung bình 75 đơn vị, số điểm tiêm trung bình 15,3. Mức độ đau được đánh giá bằng thang điểm VAS tại các thời điểm trước điều trị, sau 2 tuần, 1 tháng và 3 tháng. Các đặc điểm dịch tễ được ghi nhận.
Kết quả: Tuổi trung bình là 69,3 (47-83 tuổi), nhóm ≥60 tuổi chiếm đa số; nam 60%, nữ 40%. Thời gian đau trung bình 3 tháng. Vị trí tổn thương chủ yếu ở thân mình (70%) và mặt (30%). Điểm VAS trước điều trị là 9,4 ± 0,70.
Sau điều trị, VAS giảm còn 2,7 ± 0,95 sau 2 tuần, 2,5 ± 0,97 sau 1 tháng và 3,1 ± 0,74 sau 3 tháng (p < 0,0001), tương ứng mức giảm trung bình 67,3%. Diện tích vùng đau giảm từ 100% xuống 29 ± 15,2% sau lần 1, duy trì 29 ± 15,2% sau lần 2 và 36 ± 17,0% sau lần 3 (p < 0,0001). Không ghi nhận mối tương quan giữa tuổi và hiệu quả điều trị, cũng như giữa liều thuốc và mức giảm diện tích đau (p > 0,05)
Kết luận: Botulinum toxin type A là phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn trong đau sau zona, các đặc điểm dịch tễ như độ tuổi, liều tiêm, diện tích đau không có mối tương quan với hiệu quả điều trị.
Từ khóa
Đau sau Zona, . Botulinum toxin type A
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Cui M, Khanijou S, Rubino J, Aoki KR. Subcutaneous administration of botulinum toxin a reduces formalin-induced pain. Pain. 2004;107(1-2):125-133. doi:10.1016/j.pain.2003.10.008
3. Apalla Z, Sotiriou E, Lallas A, Lazaridou E, Ioannides D. Botulinum Toxin A in Postherpetic Neuralgia Placebo-Controlled Trial. 2013. www.clinicalpain.com
4. Shehata HS, El-Tamawy MS, Shalaby NM, Ramzy G. Botulinum Toxin-Type A: Could It Be an Effective Treatment Option in Intractable Trigeminal Neuralgia? 2013. http://www.thejournalofheadacheandpain.com/content/14/1/92
5. Wu CJ, Lian YJ, Zheng YK, et al. Botulinum toxin type A for the treatment of trigeminal neuralgia: Results from a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Cephalalgia. 2012;32(6):443-450. doi:10.1177/0333102412441721
6. Hu Y, Guan X, Fan L, et al. Therapeutic efficacy and safety of botulinum toxin type A in trigeminal neuralgia: a systematic review. J Headache Pain. 2013;14:72. doi:10.1186/1129-2377-14-72
7. Bohluli B, Motamedi MHK, Bagheri SC, et al. Use of botulinum toxin A for drug-refractory trigeminal neuralgia: Preliminary report. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology and Endodontology. 2011;111(1):47-50. doi:10.1016/j.tripleo.2010.04.043
8. Piovesan E, Teive H, Kowacs P, et al. An Open Study of Botulinum-A Toxin Treatment of Trigeminal Neuralgia. 2005. www.neurology.org
9. Dolly JO, O’Connell MA. Neurotherapeutics to inhibit exocytosis from sensory neurons for the control of chronic pain. Curr Opin Pharmacol. 2012;12(1):100-108. doi:10.1016/j.coph.2011.11.001
10. Zúñiga C, Piedimonte F, Díaz S, Micheli F. Acute treatment of trigeminal neuralgia with onabotulinum toxin A. Clin Neuropharmacol. 2013;36(5):146-150. doi:10.1097/WNF.0b013e31829cb60e